B Sınıfı Ehliyet Nedir, Hangi Araçları Kullanabilir?
B sınıfı ehliyet nedir, B ehliyet hangi araçları kullanır? Otomobil, kamyonet, hafif römork, traktör, ATV ve 125 cc motosiklet kuralları rehberimizde.
B Sınıfı Ehliyet Nedir, Hangi Araçları Kullanabilir? (2026 Kapsam Rehberi)
B sınıfı ehliyet; sürücü dahil en fazla 9 oturma yeri (8+1 koltuk) bulunan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen binek otomobiller ile kamyonetleri kullanma yetkisi veren temel sürücü belgesidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 85. maddesi uyarınca B sınıfı sürücü belgesine sahip olan bir kişi; otomobil ve kamyonetin yanı sıra M sınıfı motorlu bisikletleri (moped), B1 sınıfı dört tekerlekli motosikletleri (ATV / hafif 4 tekerlekli araçlar) ve F sınıfı lastik tekerlekli traktörleri ek bir sınava girmeden doğrudan kullanabilir. Ayrıca azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen hafif römorkları da B sınıfı araçlarına takabilir.
Türkiye'de en çok tercih edilen ve sürücü kursu başvurularının %80'inden fazlasını oluşturan B sınıfı ehliyet, hem bireysel ulaşımda hem de ticari hafif taşımacılıkta en temel yetki belgesidir.
B Sınıfı Ehliyetin Kapsamı: Hangi Araçlar Kullanılabilir?
B sınıfı ehliyet sahiplerinin kullanabileceği ve kullanamayacağı araç türleri aşağıdaki tabloda detaylandırılmıştır:
| Araç Türü | Kullanım Durumu | Yasal Sınır / Koşul |
|---|---|---|
| Binek Otomobil (Sedan, Hatchback, SUV) | ✅ Kullanabilir | Sürücü dahil en fazla 9 oturma yeri (8+1) |
| Kamyonet (Panelvan, Pikap, Hafif Ticari) | ✅ Kullanabilir | Azami Yüklü Ağırlık (AYA) en fazla 3.500 kg |
| Moped / Motorlu Bisiklet (M Sınıfı) | ✅ Kullanabilir | 50 cc veya 4 kW altı, azami hız ≤45 km/s |
| 4 Tekerlekli Motosiklet / ATV (B1 Sınıfı) | ✅ Kullanabilir | Net güç ≤15 kW, ağırlık ≤400 kg |
| Lastik Tekerlekli Traktör (F Sınıfı) | ✅ Kullanabilir | Karayolu ve tarımsal kullanım serbest |
| Hafif Römorklu Otomobil (O1 Sınıfı) | ✅ Kullanabilir | Römork azami yüklü ağırlığı ≤750 kg |
| 125 cc Motosiklet (A1 Sınıfı) | ⚠️ Şartlı Kullanabilir | En az 2 yıllık B ehliyet + MEB direksiyon eğitimi ve tescil |
| Ağır Römorklu Araç (>750 kg / O2 Sınıfı) | ❌ Kullanamaz | BE sınıfı ehliyet gereklidir |
| Minibüs (10-17 koltuk / D1 Sınıfı) | ❌ Kullanamaz | D1 sınıfı ehliyet gereklidir |
| Kamyon (>3.500 kg / C1 veya C Sınıfı) | ❌ Kullanamaz | C1 veya C sınıfı ehliyet gereklidir |
| A2 ve A Sınıfı Motosikletler | ❌ Kullanamaz | İlgili motosiklet sınıfı belgesi gereklidir |
Tüm sınıfların genel yaş ve araç dağılımını görmek için Ehliyet Sınıfları 2026: Yaş Sınırları ve Kullanılabilen Araçlar Rehberi ana rehberimizi inceleyebilirsiniz.
B Sınıfı Ehliyetle Kullanılan Araçların Teknik Kriterleri
Karayolları Trafik Kanunu tanımlarına göre B sınıfı ehliyetin yetki sınırları şu teknik parametrelerle belirlenmiştir:
- 1B Sinifi Ehliyet
- 2Otomobil: Azami 8+1 Koltuk
- 3Kamyonet: Azami 3.500 kg AYA
- 4Hafif Romork: Azami 750 kg
- 5M Sinifi Moped: 50 cc / 4 kW
- 6B1 Sinifi ATV: 15 kW / 400 kg
- 7F Sinifi Lastik Tekerlekli Traktor
1. Koltuk Sayısı Sınırı (Azami 8+1)
B sınıfı ehliyet ile tescil belgesinde (ruhsatta) sürücü koltuğu hariç en fazla 8 yolcu koltuğu bulunan araçlar kullanılabilir. Koltuk sayısı sürücü dahil 10 veya daha fazla olan taşıtlar minibüs statüsüne geçer ve bu araçlar için D1 sınıfı ehliyet zorunludur.
2. Ağırlık Sınırı (Azami Yüklü Ağırlık 3.500 kg)
Ruhsatta belirtilen "Azami Yüklü Ağırlık" (aracın kendi ağırlığı + taşıyabileceği azami yük ve yolcu toplamı) 3.500 kg'ı (3.5 tonu) geçmeyen panelvan, kamyonet, doblo tipi hafif ticariler ve pikaplar B sınıfı ile kullanılabilir. Bu sınır aşıldığında araç kamyon (C1 veya C) sınıfına girer.
3. Römork Taşıma Kuralı (750 kg Sınırı)
B sınıfı araçların arkasına takılan römorkun azami yüklü ağırlığı 750 kg veya altındaysa (O1 belgesi) B sınıfı yeterlidir. Ancak 750 kg üzerindeki çekme karavan veya yük römorkları için BE Ehliyeti Nedir? Karavan ve Römork İçin Ne Zaman Gerekir? sınıfı sürücü belgesi alınmalıdır.
Manuel (Düz Vites) ve Otomatik Vites B Sınıfı Ehliyet Farkı
Sürücü kursuna kayıt olurken adaylar eğitim ve sınav aracının vites türünü seçebilirler:
- Manuel B Sınıfı Ehliyet: Manuel vitesli araçla eğitim alıp sınava giren sürücüler, ehliyetlerini aldıklarında hem manuel hem de otomatik vitesli tüm otomobilleri yasal olarak kullanabilirler.
- Otomatik B Sınıfı Ehliyet: Otomatik vitesli araçla sınava girip başarılı olanların sürücü belgelerinin arkasına "78" kısıt kodu işlenir. Bu koda sahip sürücüler yalnızca otomatik vitesli araçları kullanabilir; manuel vitesli araç kullandıkları tespit edilirse yetkisiz araç kullanmaktan idari para cezası uygulanır.
Otomatik vitesten manuele geçmek isteyen sürücüler e-Sınavdan muaf olup sadece manuel araçla direksiyon eğitimi ve sınavına girerek kısıt kodunu kaldırabilirler. Detaylar için Ehliyet Sınıfı Yükseltme Nasıl Yapılır? Hangi Durumlarda Teorik Sınavdan Muaf Olunur? sayfamıza göz atabilirsiniz.
B Sınıfı Ehliyetle 125 cc Motosiklet Kullanımı
Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği değişikliği ile B sınıfı sürücü belgesi sahiplerine belirli koşullarla A1 sınıfı (125 cc'ye kadar) motosiklet kullanma hakkı tanınmıştır.
Gerekli Şartlar:
- En az 2 yıllık B sınıfı (veya üzeri) sürücü belgesine sahip olmak,
- Sürücü sağlık şartlarını taşımak,
- Başvuru tarihinden geriye doğru 5 yıl içinde sürücü belgesinin geçici veya daimi olarak geri alınmamış olması,
- Yetkili sürücü kursunda A1 direksiyon eğitimini tamamlayıp MEB uygulama sınavında başarılı olmak,
- Düzenlenen A1 sertifikasını NVİ sistemine tescil ettirmek.
B Sınıfı Ehliyetle Ticari Araç Kullanılabilir mi? (SRC ve Psikoteknik)
Pek çok sürücü, B sınıfı ehliyetin yalnızca hususi araçlar için geçerli olduğunu düşünmektedir. Oysa B sınıfı ehliyetle ticari plakalı otomobil ve kamyonetler (taksi, panelvan kurye aracı, hafif ticari dağıtım aracı) kullanılabilir.
Ancak ticari taşımacılık yapacak sürücülerin B ehliyetine ek olarak şu yasal belgeleri tamamlaması şarttır:
- SRC Belgesi (Mesleki Yeterlilik Belgesi): Şehir içi veya şehirler arası yük/eşya taşımacılığı yapanlar için SRC 3 veya SRC 4, yolcu taşımacılığı (taksi, servis vb.) yapanlar için SRC 1 veya SRC 2 belgesi zorunludur.
- Psikoteknik Raporu: Ticari araç sürücülerinin 5 yılda bir yetkili merkezlerde yapılan psikoteknik değerlendirme testinden geçerek onaylı rapor alması gerekir.
- Yaş Sınırı: Ticari taşımacılık yapan sürücüler için 26 yaşından gün almış olmak ve 66 yaşından gün almamış olmak gibi Karayolu Taşıma Yönetmeliği kuralları geçerlidir.
B Sınıfı Ehliyet Alma Şartları ve Başvuru Süreci
B sınıfı ehliyet almak isteyen adayların izlemesi gereken resmi adımlar şunlardır:
- 118 Yasini Doldurmak
- 2Saglik Raporu ve Kurs Kaydi
- 3MEB e-Sinav Baraj: 70
- 414 Saat Direksiyon Egitimi
- 5Direksiyon Sinavi 40 Dk
- 6NVİ Randevusu ve Belge Teslimi
- Yaş Şartı: 18 yaşını gün, ay ve yıl olarak doldurmuş olmak gerekir. 17 yaşındayken kayıt yapılamaz.
- Öğrenim Şartı: En az ilkokul mezuniyeti (veya 2. kademe okuryazarlık belgesi) aranır.
- Sağlık Şartı: Aile hekiminden veya yetkili sağlık kurumundan "Sürücü Olur" sağlık raporu alınmalıdır.
- Adli Sicil Şartı: Kaçakçılık, uyuşturucu veya terör suçlarından adli kaydın bulunmaması gerekir.
Tüm süreci adım adım incelemek için 2026'da Ehliyet Nasıl Alınır? Sıfırdan Sürücü Belgesine Adım Adım Rehber içeriğimizi ve sınavda başarılı olmak için Direksiyon Sınavı 2026: Baştan Sona Uygulama Rehberi rehberimizi okuyabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
1. B sınıfı ehliyet kaç yıl geçerlidir?
B sınıfı sürücü belgeleri düzenlendiği tarihten itibaren 10 yıl geçerlidir. 10 yılın sonunda sürücüler sağlık raporu alarak ve yenileme harcını ödeyerek NVİ'den belgelerini yeniler.
2. B sınıfı ehliyetle Doblo, Fiorino, Caddy gibi araçlar kullanılabilir mi?
Evet. Bu araçlar ruhsatta "kamyonet" veya "hususi otomobil" olarak geçer ve azami yüklü ağırlıkları 3.500 kg'ın altında olduğu için B sınıfı ehliyetle rahatlıkla kullanılabilir.
3. B sınıfı ehliyetle 9 kişilik minibüs sürülebilir mi?
Tescil belgesinde sürücü dahil koltuk sayısı 9 (8 yolcu + 1 sürücü) olan araçlar mevzuatta otomobil sayılır ve B sınıfı ile sürülebilir. Ancak 10 veya daha fazla koltuklu araçlar minibüs sayıldığı için D1 ehliyeti gerekir.
4. B sınıfı ehliyet traktör kullanmaya yeterli mi?
Evet. B sınıfı ehliyet Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 85. maddesi uyarınca lastik tekerlekli traktörleri (F sınıfı) doğrudan kapsar; ayrıca traktör ehliyeti almanıza gerek yoktur.
5. B sınıfı ehliyetle karavan çekilebilir mi?
Azami yüklü ağırlığı 750 kg'ı aşmayan hafif çekme karavanlar (O1) B sınıfı ile doğrudan çekilebilir. Ancak 750 kg üzerindeki (O2) çekme karavanlar için BE sınıfı ehliyet zorunludur. Motokaravanlarda ise aracın azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ı geçmiyorsa B sınıfı yeterlidir.
Kaynaklar
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi - 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu
- Karayolları Trafik Yönetmeliği (Sürücü Belgelerinin Kapsamı ve Şartları - Madde 75, 76, 85)
- Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Taşıma Yönetmeliği (SRC Şartları)
- T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Sürücü Belgesi İşlemleri