Yaldız YaşaSÜRÜCÜ KURSLARI
Sağlık ve Mevzuat

Engelli B Sınıfı Ehliyet Nasıl Alınır? (Özel Tertibat)

Engelli B sınıfı ehliyet nasıl alınır? Eski H sınıfı ehliyetin yerine geçen yeni sistem, İl Sağlık Komisyonu süreci, özel tertibat kodları ve ÖTV muafiyeti rehberi.

Engelli B Sınıfı Ehliyet Nasıl Alınır? (Özel Tertibat)
Yaldız Yaşa Sürücü Kursları
Engelli B Sınıfı Ehliyet Nasıl Alınır? (Özel Tertibat) konusunu destekleyen görsel

Engelli B Sınıfı Ehliyet Nasıl Alınır? Özel Tertibatlı Araç Süreci

Fiziksel veya ortopedik engeli bulunan bireylerin sürücü belgesi alma sürecinde eski "H sınıfı ehliyet" uygulaması tamamen yürürlükten kaldırılmıştır; mevcut sistemde engelli sürücü adayları doğrudan B sınıfı (Engelli / Özel Tertibatlı Araç Kısıt Kodlu) sürücü belgesi almaktadır. Bu ehliyeti alabilmek için adayın e-Devlet üzerinden Kişisel Sağlık Bilgi Formunu doldurması, Aile Hekimi ve Uzman Tabip muayenesinin ardından İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Komisyonuna girmesi gerekir. Komisyonda belirlenen özel teknik tertibat kodları (örneğin elden kumandalı gaz-fren, direksiyon topuzu veya otomatik vites) sağlık raporuna işlenir ve aday bu tertibatlara uygun araçla sürücü kursu eğitimini ve sınavını tamamlar.

Mevzuat, engelli bireylerin toplumsal yaşama ve ulaşıma bağımsız bir şekilde katılımını güvence altına alacak esnek ve kişiselleştirilmiş teknik uyarlamalar sunmaktadır.

Eski H Sınıfı Ehliyet ile Yeni B Sınıfı Engelli Ehliyeti Arasındaki Fark

Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yapılan reformla birlikte ehliyet sınıfları uluslararası standartlara (AB normları) uyumlu hale getirilmiştir:

Özellik Eski Sistem (H Sınıfı) Güncel Sistem (B Sınıfı Engelli)
Sınıf Tanımı Ayrı bir "H" harfi sınıfı vardı Standart "B" sınıfı (Engelli Kısıt Kodlu)
Kapsam Yalnızca belirli aparatlı araçlar Adayın kısıtına göre A, A2, B veya BE sınıfları
Değerlendirme Mercii Hastane Sağlık Kurulu (Heyet) İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Komisyonu
Araç Kullanım Esnekliği Yalnızca kendi adına tescilli araç Rapordaki kısıt koduna uygun olan her aracı sürebilme
Kod Sistemi Genel ibareler Avrupa Birliği uyumlu sayısal kısıtlama kodları

Sağlık raporu süreçlerinin genel detayları için Ehliyet İçin Sağlık Raporu Nasıl Alınır? içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Engelli B Sınıfı Ehliyet Alma Aşamaları: Adım Adım 7 Basamak

Engelli sürücü belgesi alma süreci standart ehliyet sürecine göre komisyon aşaması içerdiğinden şu sırayla yürütülür:

  1. 11. Adim: e-Devlet Kisisel Saglik Bilgi Formu Doldur
  2. 22. Adim: Aile Hekimi Ilk Muayenesi
  3. 33. Adim: Uzman Hekim Muayenesi: Ortopedi / Noroloji / FTR
  4. 44. Adim: Il Saglik Mudurlugu Surucu Komisyonu Incelemesi
  5. 55. Adim: Ozel Tertibat Kodlu e-Raporun Onaylanmasi
  6. 66. Adim: Ozel Tertibatli Egitim Araciyla Kurs ve Sinav
  7. 77. Adim: NVI Randevusu ve Engelli B Ehliyetinin Teslimi

1. Basamak: e-Devlet Kişisel Sağlık Bilgi Formu

Sürecin ilk adımı e-Devlet kapısına girerek "Kişisel Sağlık Bilgi Formu" hizmetini açmak ve kas-iskelet sistemi veya ortopedik duruma ilişkin soruları eksiksiz yanıtlamaktır. Ekran adımları için Kişisel Sağlık Bilgi Formu Nasıl Doldurulur? kılavuzumuza bakabilirsiniz.

2. Basamak: Aile Hekimi Başvurusu

Form onaylandıktan sonra kayıtlı bulunulan aile hekimine gidilir. Aile hekimi fiziki muayenenin ardından adayı doğrudan Ortopedi ve Travmatoloji, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) veya Nöroloji uzmanına sevk eder.

3. Basamak: Uzman Tabip Muayenesi

Yetkili devlet, üniversite veya özel hastanedeki uzman tabip; adayın eklem hareket açıklığını, kas gücünü, uzuv koordinasyonunu ve reflekslerini muayene eder. Uzman hekim tıbbi bulguları sisteme girerek adayı "İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Komisyonuna Sevk" eder.

4. Basamak: İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Komisyonu Değerlendirmesi

İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde her hafta veya belirlenen periyotlarda toplanan komisyonda:

  • Bir İl Sağlık Müdürlüğü yetkilisi,
  • İlgili uzman hekimler (Ortopedi, Nöroloji, Göz vb.),
  • Ve bir Makine Mühendisi yer alır.

Komisyon adayın fiziki durumunu inceler ve makine mühendisinin teknik görüşü doğrultusunda adayın aracı güvenle idare edebilmesi için gerekli olan teknik modifikasyonları belirler.

5. Basamak: Kısıtlama Kodlarının Belirlenmesi

Komisyon kararıyla adayın elektronik sağlık raporuna uygun kodlar işlenir:

  • Yalnızca sol ayağında kısıt olan bir aday için: 78 (Otomatik vites) veya 25.04 (Akkor/katlanır gaz pedalı)
  • Sağ ayak veya bacağında kısıt olan bir aday için: 20.03 (Sol ayakla kullanılan gaz pedalı) veya 25.08 (Elden kumandalı gaz-fren tertibatı)
  • Üst uzuv veya el kısıtlarında: 35.03 (Direksiyondan kumanda butonları / topuzu) veya 40.11 (Direksiyona yardımcı aparat)

Kodların tam listesi için Ehliyet Kısıtlama Kodları Ne Anlama Geliyor? sayfamıza göz atabilirsiniz.

6. Basamak: Sürücü Kursu Eğitimi ve Sınavlar

Komisyon raporu e-Devlet sistemine onaylandıktan sonra sürücü kursu süreci başlar:

  1. Teorik Eğitim ve e-Sınav: Aday 50 soruluk MEB e-sınavına katılır. Sınavda başarı barajı 70 puandır. Detaylar: 2026 Ehliyet Sınavı Kaç Soru, Kaç Dakika ve Kaç Puanla Geçilir?.
  2. Özel Tertibatlı Araçla Direksiyon Dersi: Aday sürücü kursunun raporundaki kısıtlama kodlarına birebir uygun olarak donatılmış özel tertibatlı aracıyla akan trafik derslerini alır.
  3. Direksiyon Sınavı: Sınav komisyonu gözetiminde, adayın kendi raporundaki tertibatlara sahip araçla manevra ve güzergâh sınavı gerçekleştirilir.

7. Basamak: Nüfus Müdürlüğünden Ehliyetin Alınması

Direksiyon sınavını başarıyla geçen adayın sürücü sertifikası elektronik ortamda NVİ sistemine aktarılır. Aday Nüfus Müdürlüğünden randevu alarak standart B sınıfı ehliyet kartını teslim alır; kartın arka yüzündeki 12. satırda komisyonun belirlediği tertibat kodları yer alır.

Özel Tertibatlı Araçların Projelendirilmesi ve Teknik Onayı

Ehliyet alındıktan sonra adayın satın alacağı veya kullanacağı araca özel aparatın monte edilmesi süreci şu teknik adımlarla yürütülür:

  1. Yetkili Makine Mühendisi Projesi: Sürücü belgesindeki kısıtlama kodlarına birebir uygun teknik tadilat projesi çizilir.
  2. TSE (Türk Standardları Enstitüsü) Onayı: Montajı yapılan gaz, fren, debriyaj veya direksiyon tertibatı TSE araç kontrol merkezlerinde güvenlik testlerinden geçirilir.
  3. TÜVTÜRK Muayenesi: Araç tadilat muayenesinden geçirilerek uygunluk belgesi alınır.
  4. Ruhsata İşleme: Noter veya tescil kuruluşu aracılığıyla araç tescil belgesine (ruhsat) "Özel Tertibatlı Araç" kaydı işlenir.

ÖTV ve MTV Muafiyetli Araç Alımı ile İlişkisi

Engelli sürücü adaylarının en çok merak ettiği konulardan biri ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) muafiyetli sıfır araç alım şartlarıdır:

  • Sürücü Sağlık Raporu ile Engelli Sağlık Kurulu Raporu Farkı: Ehliyet almak için alınan "Sürücü Sağlık Raporu" tek başına araç alımında vergi muafiyeti sağlamaz.
  • Engelli Sağlık Kurulu Raporu Gerekliliği: ÖTV muafiyetinden yararlanabilmek için tam teşekküllü yetkili hastaneden alınmış, ortopedik engeli ve "Özel tertibatlı araç kullanması gereklidir" ibaresini içeren resmî Engelli Sağlık Kurulu Raporu (veya ÇÖZGER) bulunmalıdır.
  • Kod Uyumu: Ehliyet kartınızdaki kısıtlama kodları ile vergi dairesine ibraz edilecek araç projesi ve sağlık kurulu raporundaki ibarelerin birbirini tamamlaması zorunludur.

Sık Sorulan Sorular

Engelli ehliyeti için H sınıfı mı almak gerekir?

Hayır. H sınıfı ehliyet yürürlükten kalkmıştır. Tüm engelli adaylar kısıtlama kodları ehliyet kartının arkasına işlenmiş B sınıfı sürücü belgesi almaktadır.

Sadece sol bacağında engeli olanlar hangi ehliyeti alır?

Yalnızca sol alt ekstremitede (bacak/ayak) ortopedik kısıtı olan adaylar için genellikle "78 - Yalnızca otomatik vitesli araç kullanabilir" kodu verilmektedir. Otomatik vitesli araçlar sol ayağı devre dışı bıraktığından ek bir mekanik tertibat gerekmeksizin kullanılabilir.

İl Sağlık Komisyonu ücretli midir?

İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Komisyonu değerlendirmesi için ayrıca bir komisyon harcı alınmaz; ancak hastanede yapılan uzman tabip muayeneleri için standart kamu sağlık tarifesi geçerlidir.

Engelli ehliyeti olan birinin aracını başkası kullanabilir mi?

Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Gelir İdaresi Başkanlığı mevzuatına göre, araçta bulunan özel tertibat diğer sürücülerin aracı kullanmasına engel teşkil etmiyorsa veya mevzuatta izin verilen birinci derece yakınlık şartları sağlanıyorsa belirli kurallarla kullanılabilir.

Sağlık raporunun süresi ne kadardır?

Komisyon tarafından onaylanan engelli sürücü sağlık raporları sürücü kursu kaydı ve ehliyet çıkarma aşamasında 2 yıl geçerlidir. Detaylar: Ehliyet Sağlık Raporu Ne Kadar Geçerli?.

Direksiyon sınavında kendi tertibatlı aracımla sınava girebilir miyim?

Evet. Kursun aracında uygun tertibat bulunmaması halinde adayın raporundaki kodlara uygun olarak donatılmış şahsi aracıyla sınava girmesine MEB mevzuatı izin vermektedir.

Tertibat kodum değişirse ne yapmalıyım?

Sağlık durumunuzda bir iyileşme veya değişiklik olursa yeniden İl Sağlık Komisyonuna başvurarak raporunuzdaki kodları güncelletebilirsiniz.

Sürücü Kursumuzda Engelli Sürücü Eğitimi

Sürücü kursumuzda engelli kursiyerlerimiz için özel olarak hazırlanmış tertibatlı eğitim araçlarımız, erişilebilir dersliklerimiz ve deneyimli uzman eğitmenlerimizle hizmet veriyoruz. İl Sağlık Komisyonu süreçleriniz ve eğitim programlarımız hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynaklar

Sıkça Sorulan Sorular

Kayıt belgeleri, yaş şartları, e-Sınav ve direksiyon eğitimiyle ilgili en çok merak edilenleri derledik.

Kayıt için hangi belgeler gerekir?

Şubemizde kayıt için genel olarak T.C. kimlik kartı, size 'sürücü adayı olur' diyen güncel sağlık raporu ve biyometrik fotoğraf istenir. Adli sicil kaydı ve öğrenim durumu çoğunlukla sistem üzerinden kontrol edilir. Sizin için gereken belgelerin tam listesini kayıt öncesi şube ekibimizden sormak en doğrusudur.

B sınıfı için yaş şartı nedir?

B sınıfı sürücü belgesi için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir. Yaş, doğum tarihine göre gün, ay ve yıl olarak sayılır; sadece içinde bulunulan yıla bakılmaz.

A1, A2 ve A sınıfı arasındaki fark nedir?

A1 sınıfı 16 yaşından itibaren alınabilir ve 125 cc'ye kadar motosikletler için geçerlidir. A2 sınıfı 18 yaşından itibaren alınır ve gücü 35 kW'a kadar olan motosikletleri kapsar. A sınıfı ise güç sınırı olmadan tüm motosikletleri kapsar; 20 yaşını doldurmuş ve en az 2 yıllık A2 deneyimi olanlar ile 24 yaşını doldurmuş herkes başvurabilir.

C ve D sınıfları için ön koşullar nelerdir?

C sınıfı (kamyon ve çekici) için 21 yaşını doldurmuş ve en az B sınıfı sürücü belgesine sahip olmak gerekir. D sınıfı (otobüs) için 24 yaşını doldurmuş ve en az B sınıfı sürücü belgesine sahip olmak gerekir. Başvuru öncesi şubemizden süreç ve belge detaylarını öğrenebilirsiniz.

Manuel ve otomatik B eğitimi arasındaki fark nedir?

Direksiyon eğitimi ve sınavı otomatik vitesli araçla yapılırsa, sürücü belgesine yalnızca otomatik vitesli araçları kullanabileceğinizi gösteren bir kısıtlama işlenir. Manuel (düz) vitesli araçla eğitim alıp sınavı geçerseniz hem manuel hem otomatik araç kullanabilirsiniz. Hangisinin size uygun olduğunu şubemizde birlikte değerlendirebiliriz.

e-Sınav kaç soru ve kaç dakika?

Teorik sınav olan e-Sınav 50 sorudan oluşur ve 45 dakika sürer. Motor, trafik, ilk yardım ve trafik adabı konularını kapsar.

e-Sınavı geçmek için kaç puan gerekir?

e-Sınavda 100 üzerinden en az 70 puan almak gerekir. Her soru 2 puan değerindedir; bu da yaklaşık en az 35 doğru cevaba karşılık gelir. Yanlış cevaplar doğruları götürmez.

Sınavda başarısız olursam kaç hakkım var?

Teorik e-Sınav için adaylara 4 sınav hakkı verilir. Başarısız olduğunuzda en erken 15 gün sonra tekrar sınava girebilirsiniz; kayıt planınızı şube ekibimizle birlikte yaparız.

Direksiyon eğitimi nasıl ilerler?

Teorik eğitimin ardından direksiyon dersleri eğitmen eşliğinde başlar. Önce temel araç kullanımı ve park manevraları, ardından trafik içinde sürüş üzerinde çalışılır. Eğitim tamamlandıktan sonra direksiyon sınavına girilir; sürecin planlaması şubenize ve ders programınıza göre yapılır.

Kayıtlar ne zaman kapanır?

Aylık kayıtlarımız her ayın 10'unda kapanır; ayın 10'u gün sonuna kadar geçerlidir. 10'undan sonra yapılan başvurular bir sonraki ayın grubuna alınır. Boş kontenjanı şubenizi arayarak teyit edebilirsiniz.

Hangi şubede hangi sınıflar bulunur?

Natoyolu Yaşa: A1, A2, A, B ve B Otomatik. Tuzluçayır Yaldız: A2, B, B Otomatik, C ve D. Ege Yaldız: B ve B Otomatik. Ders programı ve güncel kontenjan bilgisi için size en yakın şubeyi arayabilirsiniz.

Kurs sertifikası tek başına araç kullanma yetkisi verir mi?

Hayır. Sürücü kursundan alınan sertifika yalnızca sınavlara katılma hakkı sağlar. Araç kullanma yetkisi, teorik ve direksiyon sınavlarını başarıyla geçtikten sonra Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden alınan sürücü belgesi ile kazanılır.

Güncel kurs fiyatını nasıl öğrenirim?

Kurs ücretleri dönemden döneme ve sınıfa göre değişebildiği için internet üzerinden sabit bir fiyat paylaşmıyoruz. Güncel fiyat, paket ve ödeme seçenekleri için şubelerimizi arayabilir veya WhatsApp'tan bilgi alabilirsiniz; ekibimiz size özel bilgiyi paylaşacaktır.

Aradığınız cevabı burada bulamadıysanız bize ulaşın; size en yakın şubemiz yardımcı olur.