M, F ve G Sınıfı Ehliyetler Nedir, Hangi Araçlar İçindir?

M, F ve G Sınıfı Ehliyetler Nedir, Hangi Araçlarda Kullanılır? (2026)

M, F ve G sınıfı ehliyetler; standart karayolu binek ve ticari araçlarının dışında kalan özel amaçlı motorlu taşıtları kapsar. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre M sınıfı ehliyet (motorlu bisiklet/moped); 50 cc veya 4 kW altındaki mopedleri kapsar ve 16 yaşında alınır. F sınıfı ehliyet (traktör ehliyeti); tarım ve ormancılık işlerinde kullanılan lastik tekerlekli traktörleri kullanma yetkisi verir ve 18 yaşında alınır. G sınıfı ehliyet (iş makinesi ehliyeti) ise; ekskavatör, forklift, beko loder, dozer, vinç ve greyder gibi tescilli iş makinelerini karayolunda veya şantiyede kullanma yetkisi verir ve 18 yaşında alınır.

Bu üç özel sınıfın her biri, kendine özgü yaş sınırlarına, sınav modellerine ve belge geçerlilik kurallarına tabidir.

---

M, F ve G Sınıfı Ehliyet Karşılaştırma Tablosu

Özel amaçlı araç ehliyetleri arasındaki temel yasal ve teknik parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Sürücü Belgesi Sınıfı	Tanımlanan Araç Grubu	Asgari Yaş	Ön Koşul / Özel Belge	Belge Geçerlilik Süresi	Diğer Sınıflarla İlişkisi
M Sınıfı	Moped / Motorlu Bisiklet (≤50 cc / ≤4 kW, maks. 45 km/s)	16 Yaş	Yok (Sıfırdan alınır)	10 Yıl	Tüm diğer ehliyetler M'yi kapsar
F Sınıfı	Lastik Tekerlekli Traktör	18 Yaş	Yok (Sıfırdan alınır)	10 Yıl	B, C, D sınıfları F'yi kapsar
G Sınıfı	Tescilli İş Makineleri (Forklift, Ekskavatör, Loder vb.)	18 Yaş	MEB Operatörlük Sertifikası	10 Yıl	Sadece ilgili makine kodunu kapsar

Tüm ehliyet türlerinin genel yaş ve kategori haritasını görmek için Ehliyet Sınıfları 2026: Yaş Sınırları ve Kullanılabilen Araçlar Rehberi ana rehberimize başvurabilirsiniz.

---

1. M Sınıfı Ehliyet: Moped ve Motorlu Bisikletler

M sınıfı sürücü belgesi, motorlu taşıtlar dünyasının en temel ve en yaygın başlangıç basamağıdır.

1. 1M Sinifi: 16 Yas
2. 250 cc veya 4 kW Alti Moped
3. 3Azami Hiz: 45 km/s
4. 4Tum Diger Ehliyet Siniflari M'yi Otomatik Kapsar

Teknik Parametreler ve Kapsam:

• Yaş Sınırı: 16 yaşını doldurmuş olmak.
• Motor Hacmi ve Gücü: Silindir hacmi 50 cc'yi (santimetreküp) veya elektrikli motorlarda 4 kW'ı (kilovat) geçmeyen iki, üç veya hafif dört tekerlekli (L6e) araçlar.
• Hız Sınırı: Fabrika çıkış azami tasarım hızı 45 km/s'yi aşamaz.
• En Önemli Kural: Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 85 uyarınca; A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, D1, D, F ve G sınıflarının tamamı M sınıfını otomatik olarak kapsar. Dolayısıyla cebinde herhangi bir geçerli sürücü belgesi olan bir kişinin ayrıca M sınıfı ehliyet almasına gerek yoktur.

Motosiklet sınıflarının güç ve yaş ayrımları için A1, A2 ve A Ehliyet Arasındaki Farklar karşılaştırma yazımızı inceleyebilirsiniz.

---

2. F Sınıfı Ehliyet: Lastik Tekerlekli Traktör

F sınıfı, tarımsal üretim ve ormancılık faaliyetlerinde kullanılan lastik tekerlekli traktörler için düzenlenen bağımsız bir ehliyet türüdür.

1. 1F Sinifi Ehliyet: 18 Yas
2. 2Lastik Tekerlekli Traktor
3. 3Tarımsal Römork Çekme Hakkı
4. 4Otomobil veya Kamyon KULLANAMAZ

Temel Kurallar ve Yasal Sınırlar:

• Yaş Sınırı: 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
• Kullanılan Araçlar: Karayoluna çıkma izni bulunan lastik tekerlekli tarım traktörleri ve bunlara bağlanan tarımsal römorklar. Paletli traktörler iş makinesi statüsünde değerlendirildiğinden F sınıfı ile kullanılamaz.
• Otomobil Sürücülerinin Durumu: B sınıfı otomobil ehliyeti ile C sınıfı kamyon ve D sınıfı otobüs ehliyetleri F sınıfını doğrudan kapsar. Yani otomobil ehliyeti olan bir çiftçi veya sürücü ayrıca F sınıfı ehliyet almak zorunda değildir.
• Yaygın Yanılgı: Yalnızca F sınıfı ehliyete sahip olan bir sürücü asla binek otomobil, kamyonet veya kamyon kullanamaz. F sınıfı sadece traktör ve moped (M) kullanma yetkisi verir.

---

3. G Sınıfı Ehliyet: İş Makineleri ve Operatörlük Belgesi

G sınıfı ehliyet, sanayi, inşaat, madencilik, belediye hizmetleri ve lojistik sektöründe kullanılan ağır iş makinelerinin karayolunda ve şantiyede yasal olarak sevk ve idaresini sağlayan belgedir.

1. 1MEB Onayli Is Makinesi Kursu
2. 2Operatörlük Sertifikası Sınavı
3. 3Yalnizca Santiye/Kapali Alanda Kullanım
4. 4NVİ Basvurusu ve G Sinifi Tescili
5. 5Karayolu ve Trafikte Yasal Kullanım

G Sınıfı Kapsamına Giren Başlıca İş Makineleri:

• Kazıma ve Yükleme Makineleri: Ekskavatör, beko loder (kazıcı yükleyici), loder (yükleyici), dozer, greyder.
• Kaldırma ve İstifleme Araçları: Forklift, mobil vinç, kule vinç, tavan vinci, personel yükseltici (manlift).
• Yol ve Asfalt Makineleri: Silindir, asfalt serme makinesi (finişer), yol süpürme aracı, zemin delgi makineleri.

Operatörlük Belgesi ile G Sınıfı Ehliyet Arasındaki Kritik Ayrım:

İş makinesi kullanımında mevzuat iki farklı kullanım alanını net bir şekilde ayırmıştır:

1. Şantiye / Fabrika / Kapalı Alan Kullanımı: İş makinesini yalnızca trafiğe kapalı bir şantiyede, maden sahasında, fabrika deposunda veya tarla içinde kullanacaksanız; MEB onaylı İş Makinesi Operatörlük Belgesi (Sertifikası) tek başına yeterlidir.
2. Karayolu ve Açık Trafikte Kullanım: Lastik tekerlekli iş makinesini (örneğin kazıcı yükleyiciyi veya mobil vinci) karayolunda kendi yürüyüşüyle bir şantiyeden diğerine nakledecekseniz veya trafikte kullanacaksanız; operatörlük sertifikanızı mutlaka Nüfus Müdürlüğü'ne (NVİ) götürerek G sınıfı sürücü belgesine dönüştürmeniz veya mevcut ehliyetinizin arkasına G sınıfı olarak işletmeniz zorunludur. Sertifika ehliyete işletilmeden karayoluna çıkıldığında "ehliyetsiz araç kullanma" cezası uygulanır.
3. Paletli İş Makineleri: Paletli ekskavatör ve dozer gibi paletli makinelerin karayolunda kendi paletleri üzerinde yürümesi kesinlikle yasaktır; bu makineler karayolunda daima CE sınıfı tır ve lowbed dorseler ile taşınır.

---

G Sınıfı Ehliyet Nasıl Alınır? (Adım Adım Süreç)

G sınıfı ehliyet alma süreci iki aşamalı bir prosedüre dayanır:

1. 118 Yas ve Mezuniyet
2. 2MEB Yetkili Is Makinesi Kursu
3. 3Teorik ve Uygulamali Operatorluk Sinavi
4. 4MEB Onayli Operatorluk Sertifikasi
5. 5NVİ Randevusu ve G Sinifi Surucu Belgesi

1. Yetkili Kursa Kayıt: MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş bir İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursuna başvurulur. Kullanılacak iş makinesi türü (örneğin forklift veya ekskavatör) net olarak belirlenir.
2. Eğitim ve Sınav: Kursiyer motor, iş güvenliği ve ilgili makinenin mekanik yapısıyla ilgili teorik eğitim ile makine başında pratik manevra eğitimi alır. MEB müfettişleri gözetiminde yapılan sınavda başarılı olanlara İş Makinesi Operatörlük Sertifikası verilir.
3. NVİ Randevusu ve Tescil: Sağlık raporu, harç makbuzu ve operatörlük sertifikası ile Nüfus Müdürlüğüne başvurulur. Belge, bağımsız bir G sınıfı ehliyet olarak basılabileceği gibi mevcut B veya C ehliyetinin arkasına ilgili kod ile de işlenebilir.

Ehliyet yükseltme adımları ve muafiyetler hakkında detaylı bilgi için Ehliyet Sınıfı Yükseltme Nasıl Yapılır? Hangi Durumlarda Teorik Sınavdan Muaf Olunur? sayfamıza bakabilirsiniz.

---

Sıkça Sorulan Sorular

1. B sınıfı ehliyetim var, traktör sürebilir miyim?

Evet. Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 85 uyarınca B sınıfı sürücü belgesi, lastik tekerlekli traktörleri kapsayan F sınıfı araçları kullanma yetkisine doğrudan sahiptir.

2. Forklift kullanmak için G sınıfı ehliyet şart mı?

Forklift yalnızca kapalı fabrika sahası veya antrepo içinde kullanılacaksa MEB onaylı Forklift Operatörlük Belgesi yeterlidir. Ancak forklift ile trafiğe açık karayoluna çıkılacaksa belgenin NVİ'de G sınıfı sürücü belgesine dönüştürülmesi şarttır.

3. F sınıfı traktör ehliyeti ile otomobil kullanılabilir mi?

Kesinlikle hayır. F sınıfı ehliyet yalnızca traktör ve 50 cc altı mopedleri (M sınıfı) kapsar. Otomobil kullanmak için B sınıfı ehliyet alınmalıdır.

4. G sınıfı ehliyet kaç yıl geçerlidir?

G sınıfı sürücü belgeleri düzenlendiği tarihten itibaren 10 yıl süreyle geçerlidir. 10 yılın sonunda sağlık raporu ile yenilenir.

5. Birden fazla iş makinesi türü tek bir G ehliyetine işlenebilir mi?

Evet. Farklı iş makinelerinin operatörlük sınavlarını başarıyla tamamladığınızda (örneğin hem Forklift hem Beko Loder sertifikası aldığınızda), tüm sertifika kodları tek bir sürücü belgesinin arkasına G sınıfı altında ayrı ayrı işletilebilir.

---

Kaynaklar

• T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi - 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu
• Karayolları Trafik Yönetmeliği (M, F, G Sınıfı Hükümleri - Madde 75, 76, 85)
• Milli Eğitim Bakanlığı İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursları Yönergesi
• T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
• T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Sürücü Belgesi İşlemleri